Czym jest trzecia dawka szczepienia?

III dawka szczepienia przeciw COVID-19 to dodatkowa dawka przypominająca, której celem jest wzmocnienie i przedłużenie odporności uzyskanej po podstawowym cyklu szczepień. Z biegiem czasu poziom przeciwciał ulega obniżeniu, dlatego dawka przypominająca pomaga utrzymać skuteczną ochronę przed ciężkim przebiegiem choroby.

Kto może otrzymać trzecią dawkę?

Obecnie w Polsce dawka przypominająca jest zalecana dla wszystkich osób dorosłych oraz wybranych grup dzieci i młodzieży. W szczególności rekomenduje się ją:

osobom powyżej 12. roku życia, które ukończyły podstawowy cykl szczepienia,
seniorom w wieku 60+,
osobom z obniżoną odpornością (np. po przeszczepach, w trakcie leczenia onkologicznego),
pracownikom ochrony zdrowia mającym kontakt z pacjentami,
osobom z chorobami przewlekłymi zwiększającymi ryzyko ciężkiego COVID-19.

Kiedy przyjąć trzecią dawkę?

Minimalny odstęp pomiędzy podstawowym cyklem szczepienia a dawką przypominającą wynosi zazwyczaj 6 miesięcy. W przypadku osób z ciężkimi zaburzeniami odporności dawka dodatkowa (tzw. uzupełniająca) może być podana już po 28 dniach od zakończenia cyklu podstawowego, a następnie – po kilku miesiącach – dawka przypominająca.

Jakie preparaty są stosowane?

Do podania trzeciej dawki wykorzystuje się zaktualizowane wersje szczepionek mRNA lub białkowych, dostosowane do aktualnie krążących wariantów wirusa. Najczęściej stosowane preparaty to:

szczepionki mRNA (Pfizer-BioNTech, Moderna),
szczepionki białkowe (Novavax).

Wybór preparatu może zależeć od dostępności, wieku pacjenta oraz wcześniejszych dawek.

Dlaczego warto przyjąć trzecią dawkę?

Podanie dawki przypominającej:

zwiększa ochronę przed ciężkim przebiegiem COVID-19 i hospitalizacją,
zmniejsza ryzyko powikłań pochorobowych, w tym tzw. long COVID,
pomaga ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa,
szczególnie chroni osoby z grup ryzyka.

Badania potwierdzają, że odporność po dawce przypominającej utrzymuje się na wyższym poziomie niż po samym cyklu podstawowym.

Jak zapisać się na szczepienie?

Skierowanie na trzecią dawkę wystawiane jest automatycznie w systemie e-zdrowie, gdy minie wymagany odstęp czasowy od poprzedniego szczepienia. Zapisu można dokonać:

przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP),
pod numerem infolinii 989,
w wybranym punkcie szczepień lub aptece.

Możliwe działania niepożądane

Działania niepożądane po trzeciej dawce są zazwyczaj podobne do tych po wcześniejszych szczepieniach i mają łagodny lub umiarkowany charakter. Mogą obejmować:

ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia,
gorączkę, zmęczenie, bóle mięśni i stawów,
ból głowy, dreszcze.

Objawy zwykle ustępują w ciągu 1–3 dni.

Szczepienie a aktualne warianty wirusa

Szczepionki stosowane w dawkach przypominających są aktualizowane, aby jak najlepiej chronić przed dominującymi wariantami SARS-CoV-2. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko reinfekcji i ciężkich powikłań nawet w przypadku mutacji wirusa.